Automatisering zorgt voor comfortabele koeien, boer en boerin bij De Melkhut

Laura (29) en Hendri (39) Smits zijn eigenaar van een melkveebedrijf aan de Galgaten in Dalen en van de melkhut waar ze rundvlees en varkensvlees verkopen. 

In 2001 zijn de ouders van Hendri verhuisd van hun voormalige bedrijfslocatie aan de Emmerweg, naar de huidige locatie. Op de nieuwe plek was meer grond beschikbaar. De oude melkhut was daarvoor inderdaad echt een hut waar gemolken werd zodat het vee ’s zomers niet terug hoefde naar de boerderij om gemolken te worden. Op de nieuwe locatie was de familie Smits de eerste boer in Dalen met een melkrobot. 

De opa van Hendri was ook al boer. Hendri wist al jong dat hij boer wilde worden. Hij was altijd al bezig op de boerderij en stopte zelfs met voetbal om thuis te kunnen werken. Vanaf zijn 20e zit hij bij de maatschap in. Twee jaar geleden nam hij het bedrijf helemaal over van zijn ouders, maar vooral zijn vader werkt nog dagelijks mee. 

Flinke aanpassingen

Sinds Hendri en Laura het bedrijf overnamen hebben ze een hoop aangepast. Ze groeiden van 70 naar 90 koeien en moesten daarvoor de noodzakelijke fosfaatrechten kopen. Ze schaften een tweede melkrobot aan en ze verbouwden de stal zodanig dat ze nu aan buitenvoedering kunnen doen. Ze schaften een voermengwagen aan en gingen gemengd graan voeren. Er is nu aan de buitenkant van de stal plek voor 45 koeien om hun eten te halen. Dat voer wordt automatisch aangeveegd door een Juno-robot. Die schuift het voer elke twee uur aan waardoor er steeds een verse portie voer beschikbaar is. En dat merken Hendri en Laura aan de zogenaamde ruwvoeropname van hun koeien. Dat is hoeveel ‘ruwvoer’ (gras, mais) de koeien eten. En die wil je lekker hoog hebben, want dan hebben ze minder krachtvoer (brok) nodig om hun melk te produceren. 

Robots voor voer, mest en melken

Naast twee melkrobots en een voeraanschuifrobot heeft de stal ook een mestrobot. Die schuift de mest van de koeien van de roosters. ‘Een geweldige automatisering maar allemaal zo, dat de koeien een beter comfort hebben en de belasting voor ons lager is’, legt Hendri uit. 

En dat het comfort voor de koeien aandacht heeft, is ook te zien aan de waterbedden waarop de koeien liggen en de ronddraaiende borstel waar de koeien regelmatig een poetsbeurt komen halen. En dat hoge comfort vertaalt zich ook weer in een betere diergezondheid. De dieren krijgen bij voorkeur homeopathische diergeneesmiddelen en zo weinig mogelijk antibiotica. 

Koeien weer in de wei

Een andere wijziging die Hendri en Laura doorvoerden is het weiden van de koeien. Het idee kwam bij Laura vandaan. Als koeien door een robot gemolken worden, is het lastiger om ze ook te laten grazen. De koeien zullen dan minder vaak terug komen naar de stal om gemolken te worden. Laura was ervan overtuigd dat het toch moest kunnen. Laura: ‘Ik vind het belangrijk dat de koeien hun natuurlijk gedrag kunnen vertonen. En ik vind het zelf ook mooi om te zien. ‘Van koeien in de wei, word je blij’, zeg ik altijd.’

Twee jaar geleden zijn ze begonnen met weidegang en vorig jaar hebben ze hulp gehad van een ‘weidecoach’. Die hielp hun bij het maken van een plan. Nu passen ze het Nieuw Nederlands Weiden toe. Dat houdt in dat de koeien elke zes weken een nieuw stuk grasland krijgen. Dat perceel is in 5  stukken opgedeeld en elke dag krijgen ze een nieuw stukje en kunnen de andere 4 stukken weer bijgroeien. Zo hebben de koeien elke dag een nieuw stukje gras. Dat verhoogt ook weer de ruwvoeropname. 

Elke ochtend om half acht gaan de koeien naar buiten en na een uur of vijf gaan ze weer naar binnen. Tussendoor kunnen de koeien ook uit zichzelf naar binnen om gemolken te worden door de robot. 

Melkhutje opknappen

Toen de stal, de robot en de weidegang aangepakt waren, gingen Hendri en Laura verder met het erf. Het melkhutje dat aan de overkant van de straat staat was aan een opknapbeurt toe. Ze besloten om het hutje weer echt een functie te geven. Vorig jaar werd De Melkhut geopend met een melktap en de verkoop van rundvlees via automaten. Tijdens een welverdiende vakantie afgelopen winter besloten Hendri en Laura om het roer om te gooien. ‘Verkoop via automaten past niet bij ons. Je moet dan toch altijd beschikbaar zijn’, vertelt Laura. Ze kozen er voor om er weer een echte winkel van te maken die elke zaterdag open is van 10-13 uur en waar vlees geleverd wordt op bestelling via een catalogus op whatsapp. ‘Zo kunnen we beter het echte verhaal over ons boerenbedrijf vertellen, maar hoeven niet continu ‘aan’ te staan.’

Het rundvlees komt van hun eigen vleesvee. Ze hebben momenteel een aantal vleeskoeien die buiten tussen de andere jonge dieren lopen. ‘Je proeft echt dat onze vleeskoeien volledig grasgevoerd zijn. Die reacties krijgen we gelukkig ook terug van onze klanten.’

Sinds kort verkopen ze ook varkensvlees van hun eigen varkens. Toekomstplannen voor De Melkhut hebben Hendri en Laura nog niet. ‘We hebben de vleesverkoop echt omdat we het leuk vinden en het belangrijk vinden om te laten zien waar je eten vandaan komt. Het hoeft niet groot te worden.’

Voor de rest van het bedrijf heeft het jonge stel nog wel toekomstplannen. Het belangrijkste is ‘boer blijven’. ‘We willen dit als gezin kunnen blijven runnen. Dus het hoeft niet heel groot te worden. We vinden het fijn dat we ook al het landwerk zelf kunnen doen’, besluit Laura.  

Koekeloeren

Op 29 mei organiseren Laura en Hendri, samen met de familie Boesjes van Zuivelboerderij Dalen en de familie Bosman de open dag Koekeloeren. Bij alle drie de bedrijven zijn dan volop activiteiten te doen voor jong en oud. Op elk van de bedrijven is ook veel inhoudelijke informatie te verkrijgen. Zo zal er onder andere een loonwerker, een dierenarts, een voerleverancier, een koeienpedicure en een leverancier van windmolens aanwezig zijn op de bedrijven om te vertellen over wat koeien eten, hoe ze gezond blijven en hoe je bijvoorbeeld mais oogst.