Dit zegt de enthousiaste, gedreven Armanda Brink, die zich binnen een half jaar al aardig thuis voelt in de functie van ‘dorpsondersteuner’. Ze heeft al vanaf de start haar plek binnen Nei Naoberschap Dalen (NND) ervaren “als een warm bad”. Ze vertelt kleurrijk over haar ervaringen, plannen en dromen voor de toekomst van een zorgzaam Dalen.
Nei Naoberschap Dalen
De werkgroep Nei Naoberschap Dalen (NND) bestaat deze maand vijf jaar. NND helpt inwoners die extra hulp of ondersteuning nodig hebben, maar voor wie de zorg niet altijd beschikbaar is. Binnen NND zijn verschillende vrijwilligers actief. Sommige van hen zitten in het bestuur, anderen zijn (ook) wijkambassadeur.
Ambassadeurs zijn de ogen en oren in de buurt: ze houden in de gaten wat er speelt in hun omgeving of achterban en pakken signalen op. In overleg met de hulpvrager kunnen ze deze doorgeven aan NND. Ook kunnen ze mensen met een hulpvraag uitleggen wat NND doet en hen ernaartoe verwijzen. Doordat ze hun buurt en netwerk goed kennen, zijn ze een waardevolle aanvulling op de projectgroep.
NND brengt hulpvragers in contact met bij hen bekende vrijwilligers, de ‘naobers’. Zo kunnen mantelzorgers tijdelijk worden ontlast. Ook helpen de naobers met kleine klussen en praktische ondersteuning.
Naast het matchen van individuele koppels organiseert NND bekende projecten namelijk de beweegclub, Koffie & Co!, Bakkie Troost, Naoberschaps voeldselkasten en het tuintjesproject.
Vanaf 1 januari is NND aangevuld met een ‘professionele’ kracht, de dorpsondersteuner. En dat is Armanda met wie wij uitgebreid spraken.
Wat doe jij als dorpsondersteuner?
“Als dorpsondersteuner zet ik mij in voor dorpsgenoten die vragen hebben op het gebied van welzijn, zorg, wonen of die mee willen doen in de samenleving, maar die de benodigde ondersteuning niet direct via een professionele zorgorganisatie kunnen organiseren. Ik wil graag een gemakkelijk te bereiken aanspreekpunt zijn voor iedereen die even vastloopt en – waar nodig – individuele ondersteuning wenst. Ook als je je zorgen maakt over anderen die zelf niet aan de bel trekken, ben je bij mij welkom. Ik neem ook deel aan de overleggen van het ‘home team’ met huisarts, maatschappelijk werk, thuiszorg en wijkverpleging en andere sleutelfiguren die van belang zijn voor zorg en welzijn binnen het dorp.”
Armanda slaat eigenlijk een brug tussen de inwoners en de beroepskrachten in de zorg. Ze legt uit: “Als dorpsondersteuner help ik inwoners door hulpvragen te signaleren, samen naar oplossingen te zoeken en de juiste verbinding te leggen. Dankzij korte lijntjes met professionele hulpverleners kan ik snel schakelen. Die verbinding kan richting professionele zorg zijn, maar ook naar een naober die een steuntje in de rug kan bieden. Zo zorgen we er samen voor dat inwoners van Dalen langer thuis kunnen blijven wonen. Tegelijk ontlasten we de zorg, zodat zij meer tijd overhoudt voor de zorgtaken die naobers niet kunnen overnemen.”
Haar werkgebied omvat trouwens niet alleen de zorg, ook welzijn en de belangen van een zorgzame dorpsgemeenschap zijn speerpunten van haar werk.
“In de gemeente Coevorden ben ik de 1e dorpsondersteuner, het is dus voor mij én voor de gemeente een nieuwe functie. Daarom word ik nu nog gecoacht door een collega uit Grolloo, die hier meer ervaring in heeft. Klik voor een formele beschrijving van de functie hier. Het is de bedoeling dat er overal in Nederland meer ‘zorgzame gemeenschappen’ komen. We moeten als gemeenschap meer en meer voor elkaar kunnen opvangen. Deze werkwijze wordt landelijk opgezet en uitgerold.”
“We kijken kritisch naar hulpvragen, zodat we geen werk overnemen van lokale ondernemers of professionals. Het gaat echt om hulp die een buurvrouw of naober ook zou kunnen bieden. Op die manier vullen we aan waar nodig, zonder het werk van professionals over te nemen, bijvoorbeeld bij klussen die eigenlijk voor een hovenier zijn.”
Door wie word je betaald?
Je bent als professional aangesteld maar je doet je werk binnen een vrijwilligersorganisatie. Hoe zit dat?
“Ik werk bij Maatschappelijk Werk Coevorden, maar ben ten dienste van Nei Naoberschap Dalen. De subsidie voor mijn functie komt vanuit de gemeente. In de praktijk werk ik vier dagen per week voor NND en is mijn werkgebied het dorp Dalen.
Mijn ‘thuisbasis’ is De Spinde, daar kun je me geregeld vinden in zaal 3. Maar je kunt me ook tegenkomen op de fiets en ik draag een rode jas met daarop Nei Noaberschap op mijn rug, en dorpsondersteuner aan de voorkant.”
Wat breng je aan ervaring mee?
Armanda heeft op allerlei plekken in de gezondheidszorg gewerkt en vindt nu helemaal haar plek om binnen NND te doen wat ze leuk vindt. “Ik kom uit Gees, waar de buren op elkaar betrokken zijn en naar elkaar omzien, maar ik heb nog geen ervaring met het meer gestructureerd organiseren van naoberschap. Gelukkig kom ik hier in een warm bad bij NND, die kennen ons dorp en haar inwoners en hebben hiermee natuurlijk al jarenlang ervaring.“
“Ik ben opgeleid als hbo-verpleegkundige en heb een brede achtergrond in de zorg. In de loop der jaren is dat vooral veel ervaring met het ondersteunen van mensen van verschillende leeftijden, met name binnen de ouderenzorg.”
Wat is het grootste verschil met jouw eerdere werk?
Armanda vertelt wat ze zo leuk vindt aan haar functie op de drempel tussen de inwoners en de formele hulpverlening. “Ik zit met NND nu aan de voorkant van de zorg in plaats van aan de binnenkant, met als belangrijkste vraag hoe we ervoor kunnen zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Wij kunnen ook een rol spelen in de opvang na afloop van een ingreep of nare ziekte zoals in de revalidatiefase. Bijvoorbeeld in de thuiszorg komt men veel eenzaamheid tegen, maar er is geen tijd om hier aandacht aan te geven. Naobers kunnen een gesprekje voeren, luisteren. Maar ook naar aanleiding van een contact met de wijkagent spreek ik soms mensen die na afronding van het politiewerk nog zitten met de verwerking van de gebeurtenis (bijvoorbeeld een inbraak of een babbeltruc) waarvan men erg geschrokken is.
Het doel is zorg en aandacht met elkaar te verbinden, deze op elkaar aan te laten sluiten.“
Het werk past als een jas!
“Mijn werk past als een jas! Ik vind het fijn om iets voor een ander te kunnen betekenen, houd van het knusse, het kneuterige er gewoon even bijzitten en het zijn van iemand die naar je verhaal luistert. Mijn hart ligt dus bij het echte contact met de ander met aandacht voor het vaak verborgen verhaal. De hulpvragen zijn heel gevarieerd. Bijvoorbeeld een oudere dame die zich eenzaam voelt ondanks haar uitgebreide netwerk. Als die zeggen ‘als je me nodig hebt, kun je me bellen’, is dat niet waar zij behoefte aan heeft. Het zou gewoon fijn zijn als er iemand langskomt zónder dat ze het vraagt, gewoon voor een praatje of een kopje koffie.
We krijgen ook signalen via de thuiszorg of echtparen van wie de een heel zorgbehoevend is, wat de ander eigenlijk niet altijd op kan brengen. En die altijd maar met z’n tweeën thuis zijn omdat het apart niet lukt. Voor deze mensen kan een bezoekje om de partner even ‘vrij’ te geven voor een wandeling buiten of voor een boodschap al veel betekenen.”
Professionele buurvrouw
“Ik noem mij een ‘professionele buurvrouw’: je kan mij alles vertellen wat je wilt, ik neem er de tijd voor. Er wordt aan mij meer verteld dan de thuiszorg soms weet. Ik hoor vaak toch weer andere verhalen van de inwoners dan deze beroepsmensen omdat ik toch laagdrempeliger ben. Ik ben niet die hulpverlener waar ze van alles van moeten en van alles mee moeten, mij mag je vrijblijvend alles vertellen en ik doe ermee wat jij wilt. De standaard wordt door de hulpvrager bepaald, niet door ons. Hooguit proberen wij wat aan bewustwording te werken. Ik zeg: ik kom volgende week weer langs, maar alleen als je dat wilt.”
Signalering
Het komt voor dat mensen eigenlijk liever hun ‘vuile was niet buiten willen of durven hangen’, maar bij wie eigenlijk wel behoefte is aan zorg en aandacht. Armanda: “Achter de voordeur zit vaak eenzaamheid of depressiviteit die niet door omgeving wordt gesignaleerd doordat de betrokkene er niet over kan of wil praten. Ik zie hier een rol van mij als verbinder, intermediair zodat ik kan ondersteunen bij het vinden van de ‘taal’ van het verhaal en je zelf niet hoeft te vertellen wat nou juist zo lastig is. Vaak komen dergelijke signalen binnen via de wijkambassadeurs van NND, misschien via de dominee of een bezorgde buur. Iedereen kan direct bij mij terecht. In De Spinde hoor ik ook nogal eens wat, want daar komen veel mensen.
Als die vragen bij mij komen, dan ga ik op kennismaking naar de mensen toe. Met hen bespreek ik wat de daadwerkelijke hulpvraag is en wat daarbij past. En dan maak ik in contact met NND een match met een noaber. Daarna ga ik samen met die vrijwilliger op visite en ga na of het ook klikt. Daarna trek ik me terug en overleggen ze onderling hoe en hoe vaak ze verder willen.”
Een buurthuiskamer
“We horen vaak over de behoefte aan spontane en laagdrempelige contacten. Gewoon voor een kopje koffie, een praatje of samen koken en eten. En dan wordt vaak de behoefte aan een buurthuiskamer genoemd. Dit is typisch iets waar we het streven naar een zorgzaam Dalen zo graag mee zouden willen helpen. Als we kijken naar wat nu beschikbaar is, dan voelen we ons nog overal ‘op visite’ (zoals bij De Spinde, een horecavoorziening, noem maar op). Wij denken aan een ‘huiskamer van Dalen’. Er zijn veel voorbeelden van buurthuiskamers. En er is veel geld voor het opzetten daarvan.
Het zou ook een mooie landingsplek kunnen worden van de verschillende dorpsinitiatieven voor directer contact en uitwisseling. Graag gaan we hierover binnenkort overleggen met met alle verenigingen / belanghebbenden in Dalen.“
Publiciteit en inbedding van naoberschap
“Om het doel van NND en de dorpsondersteuner – het versterken van naoberschap binnen een zorgzaam Dalen – bij de inwoners te laten indalen, is bekendheid en vertrouwdheid, eigenlijk de vanzelfsprekendheid van naoberschap, heel belangrijk. Vaak wordt het nog gezien als een mooi idee, maar ‘niet voor mij’. Maar we krijgen er allemaal op de een of andere manier mee te maken, voor onszelf of voor je moeder of de buurvrouw.
Wij denken eraan om bijvoorbeeld elke maand via SamenDalen en / of sociale media te beschrijven wat er zoal bij ons is langsgekomen. Uiteraard met bescherming van de privacy vanwege de kwetsbaarheid van de personen en hun verhalen. Je vraagt immers geen hulp voor een feestje maar juist voor iets dat je zelf niet voor elkaar krijgt.
Goed idee om over de vormgeving hiervan samen nog eens verder na te denken.”
Al met al
“We zien heel veel kansen en mogelijkheden om het samen in Dalen voor elkaar mooi en zorgzaam te maken.
We hebben een beeld voor de toekomst en willen graag contact met nieuwe naobers: ‘Iene die wal wat veur ‘n aander wil doen.’
Contactinformatie:
Armanda Brink, dorpsondersteuner
Basis: De Spinde, zaal 3; inloop maandag van 11 tot 12 uur
Tel: 06 22 18 65 65
Email: neinaoberschapdalen@outlook.com
Werkdagen: maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag
